Đặc điểm sử thi dân tộc Xơ Đăng - Lê, Ngọc Bính (Trường Đại học Đà Lạt, 2024)
Luận án làm rõ những đặc điểm về nội dung và nghệ thuật; liên hệ, so sánh trong khu vực sử thi Tây Nguyên mà đặc biệt là sử thi các dân tộc Êđê, M’nông, Bahnar. Từ cách tiếp cận sử thi theo hướng liên ngành văn học – văn hóa, văn học – xã hội, lịch sử… bước đầu chúng tôi nêu ra một số biểu hiện về nội dung và nghệ thuật, trong đó có sự tổng hòa giữa các yếu tố nội dung (lịch sử - xã hội - văn hoá), nghệ thuật (tự sự - trữ tình – kịch). Qua cách tiếp cận này, hy vọng mang lại một cái nhìn khá toàn diện, đầy đủ và hệ thống về đời sống vật chất, tinh thần vô cùng phong phú của người dân Xơ Đăng. Đồng thời nghiên cứu nghệ thuật sử thi trên cả ba phương diện loại hình: tự sự - trữ tình - kịch, chúng tôi mong muốn theo cách tiếp cận sử thi mà nhà nghiên cứu Võ Quang Nhơn đã từng có những gợi mở ban đầu: “Sử thi hay những khan, hơmon, hơri… là những tác phẩm thuộc loại hình tự sự dân gian trong đó có sự kết hợp hài hòa một cách tự nhiên các yếu tố nghệ thuật khác nhau: nói lối của văn xuôi, nói vần của thơ ca, hát của thanh nhạc và diễn xướng của sân khấu”. Với cách làm này, chúng tôi hy vọng mang lại sự nhìn nhận tương đối đầy đủ, đa chiều cả về nội dung lẫn nghệ thuật của sử thi Xơ Đăng.